همانطوري كه در باره پست هاي فشار قوي اطلاع داريم در كل ،  پستهاي فشار قوي به سه دسته عمده تقسيم مي شوند :

1 – پستهاي افزاينده

2 – پستهاي كاهنده

3 – پستهاي كليد زني

اما پستها از نظر عايق مناسب بين فازها ي تحت ولتاژ به چند دسته تقسيم مي شوند :

الف ) پستهاي فشار قوي معمولي : ( Conventional Substation )

در اين نوع از پستها عايق بين هادي ها هواي آزاد بوده  و تجهيزات نسبت به زمين توسط مقره هاي چيني و يا سيليكوني عايق مي شوند .

ب ) پستهاي فشار قوي گازي – GIS : ( Gas Insulation System)

پستهاي GIS امروزه توسعه بيشتري يافته است چرا كه در مقابل با پستهاي معمولي مزاياي بسياري دارد . نكته بسيار مهم در استفاده از اين پست عدم نياز به مساحت زياد در نصب تجهيزات است  چرا كه تنها 25 % فضا در مقابل با پستهاي معمولي نياز خواهد بود . در نقاطي كه كمبود فضا و يا آلودگي صنعتي و يا شرايط بد جوي وجود دارد استفاده از پستهاي GIS مقرون به صرفه خواهد بود . اين نوع پستها احتياجي به نصب در فضاي آزاد نخواهند داشت و حتي در طبقه چندم ويا بصورت زير زميني مي تواند نصب شود .در اين نوع پستها صرفاً از گاز هگزا فلورايد سولفور               (Sulphur Hexafluoride) جهت عايقي بين هادي ها استفاده مي شود . گاز موجود در محفظه هاي فلزي محبوس  ميشود و در فشار تعريف شده قرار مي گيرد . فاصله هادي ها به نسبت پستهاي معمولي با عايق هوا قابل قياس نيست .

ج ) پستهاي فشار قوي تركيبي : (Hybrid Substation)

در كشور ما بيشتر از اين نوع پست استفاده شده است  . تجهيزاتي مانند بريكر و سكسيونر و ترانسهاي اندازه گيري در كپسولهاي حاوي گاز SF₆ قرار دارند و شين هاي فشار قوي و ترانس هاي قدرت و كمكي و برقگيرها بصورت نصب در پستهاي معمولي استفاده گرديده اند . در واقع پست هاي هيبريدي تركيبي از دو نوع پست قبلي اند .

تجهيزات  GIS

همانطوري كه عنوان شده است تجهيزات GIS با استفاده از خاصيت عايقي گاز SF₆ بهره بسياري را مهيا نموده است .

گاز SF₆ استقامت الكتريكي سه برابري نسبت به هوا دارد ( در فشار 1 اتمسفر ) ، اين گاز بصورت پايدار است و بعد از تجزيه توسط قوس هاي بزرگ الكتريكي خاصيت تركيبي و باز گشت به حالت اوا خود را دارد . اين  گاز به علت الكترو نگاتيو بودن ميل به جذب الكترون هاي آزاد را دارد ولذا سريعا قوس ها را در درون خود خاموش مي كند .اين گازغير قابل اشتعال است و بي رنگ و بي بو و در بهره برداري اوليه غير سمي است .وزن اين گاز 5 برابر هواست .

در محفظه ها اين گاز بصورت فشرده قرار مي گيرد ، در بريكرها بعلت اينكه قوس ايجاد ميشود ، اين گاز با فشار بيشتري تزريق خواهد شد . تزريق گاز و تست فشار و نقطه شبنم كه ميزان رطوبت موجود درآن را بررسي ميكند بايد طبق منحني ارائه شده توسط سازنده رعايت گردد . از آنجا كه فاصله هاديها نسبت به هم تنها به چند سانتي متر ميرسد لذا بايد ميزان گاز در كپسولها و فشار آنها دقيقاً بررسي گردد.در ولتاژ پائين تر، در كپسولها ،هادي سه فاز  قرار مي گيرند و در ولتاژ هاي بالاتر در هر كپسول تنها يك هادي نصب مي شود .

از مزاياي اين پست ها متاثر نبودن از عوامل بيروني و خارجي بروي بهره برداري دارد و قابليت اعتماد بيشتر در پي خواهد داشت .اين نوع پستها احتياج به تميزكاري و شستشوي مقره ها ندارند و عدم وجود تداخل در امواج راديويي و بي صدا بودن ( در ولتاژهاي بالا ) ، از ديگر مزاياي اين نواع پستهاست .تنها نكته در خور تامل هزينه بالاي خريد اين نوع تجهيزات است كه در مقابل با شرايط بهتر بهره برداري و اطمينان از بوجود نيامدن قطعي هاي ناخواسته ( مانند برخورد پرندگان به تجهيزات ) قابل توجيح است .

پایان قسمت اول..